Nooit Ziek Geweest

Met mededogen en de kracht van een vuistslag beschrijft Dijkshoorn hoe de familie zich schikt naar de nukken van zijn vader.

Klaas zit in een verzorgingstehuis. Zijn zoon zit naast hem, zwijgend. De losgezongen zinnen van de vader roepen herinneringen op aan woeste verjaardagsfeesten van vroeger, aan vakanties met veel gelach en ruzie, aan een moeder die altijd volgde – en een vader die er ondanks zijn permanente aanwezigheid nooit echt was.

‘Wat heel bijzonder is, zuster, is dat ik nooit ziek ben geweest. Nooit. Nooit ziek geweest. Andere mensen om ons heen, vrienden, je hoort niet anders, maar ik vind dat waanzin.’

Dijkshoorn (1960) is een veelzijdig kunstenaar: dichter en mucicus. Hij beschrijft hier door de ogen van zijn alter ego Nico scenes uit het huwelijk van zijn ouders. De structuur is scenisch en op het eerste gezicht in een luchtige stijl geschreven. De columnist Dijkshoorn is vooral in het begin van het boek aanwezig.

Vader Klaas, 'nooit ziek geweest' en fanatiek honkbalfan, heeft zichzelf tot onweerstaanbare grappenmaker benoemd. Een terreur voor zijn omgeving. De moeder staat in zijn schaduw. Nico's gebrek aan talent voor honkbal bepaalt de stroeve verhouding tussen vader en zoon. Het komt tussen hen tot een uitbarsting. Een tweede thema is de aftakeling van beide ouders. De moeder krijgt tia's, de vader dementeert. Ze reageren steeds agressiever op elkaar.

De beschrijving van het aftakelingsproces, de conflicten, de zorg van de zonen ondanks alles, de reacties van Nico, zijn levensecht beschreven. Staat aanvankelijk de harde afrekening met de ouders centraal, naarmate de roman meer een geschiedenis van aftakeling wordt, gaat het inlevingsvermogen overheersen.

De verdovers - Anna Enquist

Wanneer psychotherapeut Drik de Jong na een periode van rouw – zijn vrouw overleed na een lang ziekbed – een nieuw begin maakt met zijn professionele werkzaamheden, krijgt hij al snel te maken met een jonge patiënt, de student psychiatrie Allard Schuurman, op wie hij totaal geen grip krijgt. De relatie wordt nog gecompliceerder wanneer Schuurman hem vertelt dat hij met zijn studie stopt en anesthesiologie gaat doen. Uit wat hij verder te horen krijgt, kan hij opmaken dat Schuurman onder de vleugels komt van anesthesiologe Suzan, Driks zus, getrouwd met zijn beste vriend Peter. Drik verzuimt Allard van deze verstrengeling op de hoogte te brengen. Met alle noodlottige gevolgen van dien.

Anna Enquist deed in het Amsterdamse VU-ziekenhuis op de afdeling anesthesiologie uitgebreide research voor dit boek.

Mensen tonen zoals ze niet gezien willen worden, als ze irrationeel, instinctief of dwangmatig handelen om hun huid te redden, dat is het grootste talent van Anna Enquist. – Aleid Truijens in de Volkskrant

De verdovers: een onvervalste maar ook onconventionele doktersroman. Over de ongrijpbaarheid van onze driften en verlangens en over de vraag wat wij moeten doen met onze trauma's: wegstoppen en verdoven of voelbaar maken en naar de oppervlakte laten komen.
Recensie(s)

De nieuwe roman van Anna Enquist is gecomponeerd in sonatevorm: expositie, doorwerking, reprise, coda. Voor dit boek heeft Enquist deelgenomen aan het project 'Schrijver op de afdeling' van het VU Medisch Centrum. Zij koos voor het meelopen op de afdeling anesthesiologie.

Een familieroman, die tegelijk speelt met het genre van de doktersroman, is hieruit voortgekomen. Een psychiater, die zijn vrouw verloren heeft, hervat zijn praktijk en krijgt een student in leertherapie. Die student komt later in stage bij de zus van de psychotherapeut, een anesthesiologe. De disciplines van doorvoelen en benoemen versus verdoven komen tegenover elkaar te staan. Benaderwijze van de omgang met leed en pijn worden neergezet binnen een familie en relatie constellatie - er is een overmaat aan familieleed. Professionaliteit wordt met voeten getreden doordat mensen de grenzen van het particuliere overschrijden.

Een opvallend licht geschreven roman, ondanks veel medisch jargon, met een zware thematiek, die zicht geeft in de medische wereld. Een indringend en belangrijk boek. Normale druk.

Mijn ontvoering

Het verhaal van Toos van der Valk

Op 27 november 1982 werd Nederland opgeschrikt door de ontvoering van Toos van der Valk, de vrouw van Gerrit van der Valk. Toos van der Valk is op dat moment 52 jaar oud, en moeder van 7 kinderen. Samen met haar man bestierde zij het eerste motel-restaurant van Van der Valk in Nuland. Ze werd uit haar woning in Nuland ontvoerd door vier Italiaanse mannen, terwijl Gerrit boven lag te slapen, en meegenomen naar een flat in België, waar ze bijna drie weken vastgeketend in een tentje werd vastgehouden. Na betaling van 13 miljoen gulden losgeld werd Toos in de buurt van Eindhoven vrijgelaten.

Toos van der Valk was de eerste bekende vrouw die ontvoerd werd in Nederland. Nog altijd is het een van de meest geruchtmakende ontvoeringszaken, die het land weken in zijn ban hield. Nu, bijna dertig jaar later, vertelt Toos voor het eerst haar hele verhaal aan Elle van Rijn, die er een spannend en uitermate aangrijpend boek over heeft geschreven.

Rode sneeuw in december

Het is 1553, de vooravond van de Tachtigjarige Oorlog. De katholieke Lideweij Feelinck krijgt een relatie met Andries Griffioen, aanhanger van het protestantisme. Om met hem te kunnen trouwen trotseert ze de wil van haar vader, die met haar breekt en haar onterft.

Het jonge stel vestigt zich in Breda, waar ze een nauwe band krijgen met prins Willem van Oranje. Maar het politieke klimaat verandert, het protestantisme wint terrein en onder koning Filips viert de inquisitie hoogtij. Willem van Oranje vlucht naar Duitsland, waar hij zijn legers organiseert om in opstand te komen tegen koning Filips.

Lideweij vlucht met haar gezin naar het rustige Naarden, waar ze zich veilig wanen. Tot een verschrikkelijk lot het kleine stadje treft, met een gewelddadige en bloedige volksopstand tot gevolg.

Rode sneeuw in december is een historische roman over liefde, wraak, familiebanden en het verlangen naar de vrijheid om te geloven wat je wilt.

Het Diner; Herman Koch

Twee echtparen gaan een avond uit eten ineen restaurant. Ze praten over alledaagsedingen. Maar ondertussen vermijden zewaar ze het eigenlijk over moeten hebben:hun kinderen. De twee vijftienjarige zoonsvan beide echtparen hebben samen iets uitgehaaldwat hun toekomst kan verwoesten.Wat de situatie nog ingewikkelder maakt isdat een van de ouders de beoogde nieuweminister-president van Nederland is. Er ontspintzich een bloedstollend verhaal dat zichbinnen de tijdspanne van een avond voltrekt.


NBD|Biblion recensie
De structurering van deze nieuwe roman van Herman Koch (1953) volgt de gangen van een diner. Dineren is oorlog en dat zullen we weten.

In een toprestaurant komen vier mensen samen: de ik-figuur, Paul, een afgekeurd docent, en zijn echtgenote; zijn broer, beoogd minster-president, met ook zijn vrouw. Irritaties hopen zich vanaf het begin in het hoofd van Paul op. Zij gelden zijn broer, maar ook het restaurant. Met de wereld van de haute cuisine wordt meedogenloos afgerekend. Hilarische observaties, maar ook innerlijk commentaar op gespreksonderwerpen, roepen het Jiskefet-verleden van Koch in de herinnering.

De kinderen van de dinergangers hebben een wandaad begaan. Hoe daarmee om te gaan? Hoe ver ga je als ouders in het toedekken van de gruweldaden van kinderen? Hoe waarborg je geluk en toekomst? In agressie is Paul eerder over de schreef gegaan. Is zijn zoon genetisch bepaald? Zorgvuldig doserend werkt deze roman naar een apotheose.

Een verontrustende, maar ook humoristische roman. Stilistisch sterk, een urgent en krachtig boek. Kleine druk.

Logboek van een onbarmhartig jaar

Op 11 november 2007 vraagt Hans van Mierlo Connie Palmen ten huwelijk. Op 11 november 2009, de dag waarop ze elf jaar en elf dagen bij elkaar zijn, trouwen ze in de Rode Hoed in Amsterdam. Op 11 maart 2010, na een ziekbed van zes weken, sterft Hans van Mierlo op de intensivecareafdeling van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis te Amsterdam.

48 dagen na de dood van haar man begint Connie Palmen aan dit Logboek van een onbarmhartig jaar. Bang voor de dood van het vergeten zit Palmen met de pen op de huid van de pijn die rouw heet. Het logboek is het aangrijpende verslag van de hunkering naar een verdwenen lichaam, van zelfverlies, woede, en van de liefdevolle herinneringen aan een prachtige man.

Wie verstaat er Kips

Is Youp een stukjesschrijver, een verhalenverteller, of allebei? Hij put graag uit de verhalen van zijn vrienden, vriendinnen én uit zijn dromen. Waar of niet waar? Het maakt niet uit. Als het maar leuke stukjes oplevert. Youps wakende ogen en oren staan altijd op scherp en zijn fantasie laat hem nooit in de steek. Al meer dan twintig jaar is hij de meest gelezen columnist van Nederland.

In Wie verstaat er Kips? schetst van 't Hek het Nederland van nu: van klantenservice tot raarzeggers, Hofnarreslee, grootouderscontroleursoverleg, scharreleiceltoerisme, Roomse rukkers en zijn droom over Kamerleden die na hun dood terugkeren als legbatterijkip. 'De kippen zaten broeds te wachten op hun dood. Ze smachtten. Smeekten zelfs. Maar wie verstaat er Kips?' Volgens Youp alleen de kippen. Anders zouden de mensen deze dieren niet zo wreed behandelen.

Een boek vol columns om hard om te lachen, maar ook om iedereen voorzichtig op andere gedachten te brengen.

De Nederlandse Maagd

Zomer 1936. Janna, een jonge Nederlandse schermster, wordt door haar vader op de trein gezet om in de leer te gaan bij zijn oude vriend, maître Egon von Bötticher. Egon, een huzaar die gewond en verbitterd is teruggekeerd uit de Eerste Wereldoorlog, slijt zijn dagen op een verlaten landgoed bij Aken. Hier geeft hij les aan twee beeldschone tweelingbroers en organiseert hij bloedige duels voor studenten.

Binnen de poorten van deze eigenaardige wereld gaat Janna, geïntrigeerd door haar ontoeschietelijke maître, op zoek naar antwoorden. Wat is er tussen hem en haar vader voorgevallen, en wie moet de rekening vereffenen? Gaandeweg dringt de buitenwereld het leven op het landgoed binnen en komt het tot een dramatische ontknoping.

De autist en de postduif

Op haar zeventiende werd Janine zwanger tijdens een feestje in een schuur. Een ongelukje. ‘Ik heb het niet onveilig gedaan, maar onaardig’, zei ze altijd. Haar zoon Geert is een geniale autist. Omdat haar ouders zeer gelovig waren en ze niet wist – of niet wilde weten – wie van de jongens in de schuur de vader was, dacht ze dat ze moeder, vader, opa, oma en de hele familie voor het kind moest zijn. 

De geniale Geert wist niet dat hij een anker voor het schip van haar leven was. Toen zijn moeder hem vroeg of hij een kamer zou zoeken, vroeg hij verbaasd: ‘Is een kamer genoeg voor ons allebei?’ De zoon liet de moeder niet los. Zo duurde de bezetting van Janine zevenendertig jaar. Zij werkte in de kringloopwinkel voor hun huis, waar Geert zijn avonden en vrije dagen doorbracht. 

Toen Geert een beroemde vioolbouwer werd, zei Janine dat het tijd was dat hij wegging. In zijn nieuwe huis, dat daarvoor van een duivenmelker was geweest, opende een postduif Geerts wereld. Elke keer als Geert de doffer op het internet zette om gratis af te laten halen, kwam hij terug, en zo ontmoette hij steeds nieuwe mensen. Om te zorgen dat de postduif niet terugkwam, bracht hij hem zelfs naar het meest zuidelijke punt van het land. Maar hij kwam terug en veranderde Geerts leven eens en voor altijd.

Bonita Avenue

Beschrijving

Joni Sigerius, de stiefdochter van de rector magnificus van de Twentse universiteit, drijft samen met haar vriend Aaron een handeltje dat ze maar liever voor haar krachtige en briljante vader verborgen houdt. Het is in het jaar van de vuurwerkramp dat ook in het gezin de boel explodeert. Niet alleen lopen Joni en Aaron tegen de lamp, het is ook de zomer dat de enige en echte zoon van Sigerius vrijkomt uit de Scheveninger strafgevangenis.

Bonita Avenue is een weergaloos verhaal over idylle en schoonheid, noodlot en verval. Peter Buwalda schreef een wervelende debuutroman, met het verbluffende gemak van een geoefend schrijver.


NBD|Biblion recensie
Vier jaar lang werkte Peter Buwalda (38), oud-redacteur van 'UT-nieuws' en journalist, aan dit romandebuut. 

De explosie bij SE Fireworks in Enschede (2000) is de voorbode van ontwrichtende familierelaties tussen Siem Sigerius (rector van Tubantia University), Joni en Janis (zijn stiefdochters), Aaron Bever (Joni's vriendje en fotograaf van een geruchtmakende foto van Siem, waarop hij naakt in het water springt) en Wilbert (Siems zoon uit zijn eerste, mislukte huwelijk). 

Wilbert is ontspoord, veroordeeld wegens moord, komt uit de gevangenis en zorgt voor onrust in het gezin. Siem komt erachter dat Joni en Aaron jarenlang geld verdienden met een twijfelachtige hobby. Zowel Siem als Aaron storten daarna volledig in. Joni bouwt een glansrijke carriere op in Californie. Pas acht jaar na de vuurwerkramp komt Aaron er vanuit Belgie achter wat er zich in 2000 allemaal heeft afgespeeld. 

Ambitieuze, vlot vertelde en spannende psychologische en zedenroman over een sympathieke pater familias die te gronde wordt gericht, over grote thema's als dood, jaloezie, wraak, schuldgevoel en seksualiteit. Paperback; normale druk.

(NBD|Biblion recensie, L.A.A. Kruse)